DE SPOORWEGEN VERBINDEN MENSEN

Opmerking
  • EU e-Privacy Directive

    This website uses cookies to manage authentication, navigation, and other functions. By using our website, you agree that we can place these types of cookies on your device.

    View e-Privacy Directive Documents

    You have declined cookies. This decision can be reversed.

Bijna een jaar na het aantreden van de regering Michel heeft Minister Galant eindelijk haar langverwacht moderniseringsplan voor de NMBS voorgesteld. Criticasters van de Belgische spoorwegen hoopten dat ze daarmee een einde zou maken aan wat ze een ‘inefficiënt en geldverslindend’ bedrijf noemen. Als vakbond wilden we vooral dat de minister verstandige en duurzame keuzes zou maken om de toekomst van de NMBS als openbaar vervoersbedrijf te verzekeren.

Opmerkelijk is dat in de maanden die vooraf gingen aan de presentatie tal van bliksemafleiders in de pers gelanceerd werden. Zo doken verschillende studies op, die, naar aanvoelen van ACOD Spoor, de plannen van Minister Galant moesten helpen kaderen. Zo was er een studie rond de efficiëntie van het personeel en een externe audit rond de filialen. Beide kloegen – al dan niet terecht – problemen aan bij de NMBS en het mag niet verwonderen dat dergelijke verhalen er bij het grote publiek ingingen als zoete koek.

Twee bliksemafleiders

NMBS-ceo Jo Cornu zwaaide met een studie rond de efficiëntie van het personeel, die moest aantonen de spoormannen en –vrouwen  te weinig werken. Uiteraard duurde het niet lang eer het NMBS-personeel bestempeld werd als ‘luiaards’. Daarmee ging hij wel voorbij aan de problematiek van de openstaande vakantiedagen van de voorbije jaren en het feit dat er momenteel in bepaalde diensten gewoonweg te weinig personeel is, waardoor moet overgewerkt worden en als gevolg daarvan extra recuperatiedagen zich opstapelen. Een debat daarover hebben we nog niet gezien, enkel wat vage one-liners. Maar het grote publiek was intussen wel mee in het verhaal van het ‘luie’ personeel.

Tweede studie, een externe audit naar de NMBS-filialen, volgde niet veel later. Besluit: de filialen zijn overbodig. Ook ACOD Spoor heeft steeds gepleit naar een beperking van het aantal filialen. Sommigen hebben hun verdienste, andere veel minder. Waarom telefonie- en ICT-diensten moesten uitbesteed worden aan een filiaal hebben we nooit begrepen. Andere filialen waren dan weer door hun structuur een belangrijke inkomstenbron voor de NMBS. Zo keerde EuroStation tijdens 10 jaar 151 miljoen euro uit aan de NMBS en gaf het werk aan 350 werknemers, die een dynamisch onderdeel vormen bij het bouwen van nieuwe stations. Het bezit kostbare expertise waar vele buitenlandse historische spoorwegbedrijven jaloers op zijn. Het is dan geen wonder dat de Franse spoorwegmaatschappij SNCF stond te springen om het EuroStation-project in India over te nemen. Zij zagen er blijkbaar wel brood in.

Al bij al was ACOD Spoor weinig verrast door deze externe audit. Het was niet meer dan een opgepoetste versie van 2005.

Een plan zonder garanties

Beide studies gaven minister Galant een mooie voorzet om haar moderniseringsplan te lanceren. Maar welke richting ze precies uit wil met de NMBS blijft onduidelijk. Belangrijke vragen blijven immers nog onbeantwoord. Hoe moet de nieuwe beheersovereenkomst tussen de Belgische staat en de NMBS eruitzien? Wat zal de nieuwe tweeledigde NMBS-structuur worden? Het moderniseringsplan geeft enkel aan dat Infrabel de stations zal bouwen en dat het bestaansrecht van HR-Rail niet verzekerd is.

Infrabel stations laten bouwen is niet onlogisch, maar het betekent wel extra uitgaven voor de NMBS voor het gebruik ervan. Net zoals het voor het gebruik van de sporen een rijpadvergoeding zal moeten betalen, zal de NMBS ook voor het gebruik van stations moeten bijdragen. Naar inkomsten uit de commercialisering van de openbare ruimtes in en rond de stations zal het spoorwegbedrijf kunnen fluiten. Door deze strategie wordt volgens ACOD Spoor de financiële toekomst van de NMBS op losse schroeven gezet.

HR-Rail zou men liefst van al schrappen, omdat daarmee ook het statuut en de bijkomende voordelen van het personeel zouden verdwijnen. Dit is de natte droom van vele rechtse partijen en investeerders, maar het betekent een nachtmerrie voor wie nu bij de NMBS en Infrabel werkt. Bovendien vergeet men dat zo ook de aantrekkelijkheid van de Belgische spoorwegen als werkgever op die manier op de schop gaan. Kijk maar naar B-Logistics, dat het bijzonder moeilijk heeft om contractueel aangeworven personeel in dienst te houden. ACOD Spoor beschouwt het einde van HR-Rail als een zuivere contractbreuk.

Reizigers: tevreden met een dode mus?

Aan de reizigers belooft men de hemel op aarde: meer zitplaatsen, meer stiptheid en wifi. Hoe de minister dat wil realiseren is ACOD Spoor niet helemaal duidelijk.

De extra zitplaatsen zijn beslist door de vorige regering en houdt geen rekening met de maximumlengte van de treinen. Langere treinen – indien mogelijk – vraagt ook om langere perrons, zodat de reizigers toch comfortabel kunnen in- en uitstappen. We hebben nog geen woord gehoord over investeringen hiervoor.

Minister Galant stelt tevreden te zijn met 90% van de treinen die volgens het boekje rijden. Dit is een achteruitgang ten opzichte van 2005. Maar ach, wellicht houdt ze rekening met de leeftijd van het verouderde wagenpark. Oude stellen blijven opgelapt worden, maar de kwaliteit en de betrouwbaarheid blijven wel achterwege.

Het gros van de reizigers droomt al jaren van wifi op de trein. Op zich een prachtig plan, maar hoe gaat de minister daarvoor zorgen nu er sinds het begin van haar mandaat zwaar in de investeringsbudgetten is gesnoeid? Geplande werken moeten zo uitgesteld worden. Of moet het geld daarvoor gezocht worden door een flexibele tariefverhoging, waardoor reizen tijdens de spits duurder wordt? Of zal het geld gevonden worden via een vermindering van het loketpersoneel? Wifi op de trein lijkt overigens belangrijk dan een modern en proper station.

Personeel: efficiënter werken

Wat betreft het personeel geeft het moderniseringsplan aan dat het ‘efficiënter’ moet werken. Hoe dat moet gebeuren en met welke middelen blijkt bijzaak. Wat er moet gebeuren met anomalieën, met verouderde werkplaatsen, met werkprocedures rond nieuw materiaal en met het respecteren van dienst- en rusttijden – daar komt allemaal geen antwoord op. Heeft de regering een verborgen agenda? Wil men het personeel uitbesteden? Alleen de tijd zal hier meer duidelijkheid over verschaffen.

ACOD Spoor wil duidelijkheid

Het moderniseringsplan van minister Galant laat vele vragen open. ACOD Spoor wil antwoorden en garanties onder de vorm van een protocol van akkoord. Nu het moderniseringsplan er eindelijk is, kunnen we misschien werk maken van echt overleg. Tot nu toe werd dat immers uitgesteld. We vrezen echter dat we nog langer geduld zullen moeten oefenen. De beheersovereenkomst wordt pas in het voorjaar uitgerold, waardoor ook in dat dossier vertragingsmanoeuvres dreigen op te duiken.

ACOD Spoor moet dus vaststellen dat Minister Galant geen visie heeft en dat de ceo’s zich in allerlei bochten wringen om haar ter wille te zijn. De dienstverlening ten aanzien van de reizigers gaat intussen verder achteruit en het publiek smult van alle negatieve verhalen en ‘schandaaltjes’ rond de Belgische spoorwegen. En het personeel? Dat zal in de komende maanden hard van zich moeten afbijten om hun toekomst te verzekeren.

 

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.